ಚಳಿಗಾಲದ ಹೊಸ್ತಿಲಲಿ ಗುಮ್ಮ ಬಂತು ಗುಮ್ಮ

                  ಅರೆರೆ, ಇಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆ ಇದೆಯಾ? ಎಂದು ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಚಳಿಗಾಲ ಅಮರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮರದ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಉದುರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ’ಫಾಲ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ನಡುವಿನ ಸಂಧಿಕಾಲ. ನವೆಂಬರ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಚಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ೨೧ ರಿಂದ ೩೪ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಂದಂಕಿಗೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ ನ ಎರಡುವಾರ ಕಳೆದರೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಉಡುಪಿಲ್ಲದೆ, ಕೈಗಳಿಗೆ ಗ್ಲೌಸುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಗೆ ಅಡ್ಡಾಡುವುದು ಕೊಂಚ ಕಷ್ಟವೇ.ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೆಚ್ಚು, ರಾತ್ರಿ ಎಂಟು ಕಳೆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ವಿರಮಿಸಲು ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಮನೆ ಸೇರಲು ಆತುರ, ಸಂಜೆ ಐದಕ್ಕೇ ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೊರಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಂಟಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವನು ಮೈಮುರಿದು ಏಳುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಕಮ್ಮಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಹೆಚ್ಚು.

          ಹೀಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ಕಳೆದು ಚಳಿಗಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲರ್ಜಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶೀತ, ಉಬ್ಬಸ, ಜ್ವರದಂತಹ ಕಾಯಿಲೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ಲೂ ಶಾಟ್ಸ್ (ಲಸಿಕೆ)ಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಮೇರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚೇ ಕಾಳಜಿಯಿದೆ. ಆದರೂ ಚಳಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲೂ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು. ಸಾವು ನೋವುಗಳು, ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗಲೇ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಜಾಗ್ರತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾಣದ ಶಕ್ತಿಯ ಕೈವಾಡ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತದೆ.

                ಹೌದು. ನಾ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳ ಹೊರಟಿರುವುದೂ ಅದನ್ನೇ. ಇಲ್ಲೂ ಅಂತಹ ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಇವೆ. ದೆವ್ವ, ಪ್ರೇತಾತ್ಮ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಅಮೇರಿಕದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಐರೀಷ್ ಜನ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಇವರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿ ಇದೀಗ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೇ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಯ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ. ಅದನ್ನು ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ’ಹಾಲೋವಿನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

                 ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಎಂಬ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ೧ ಹೊಸವರ್ಷ. ನವೆಂಬರ್ ೧ ಎಂದರೆ ಬೇಸಿಗೆ ಮುಗಿದು ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುವ ಸಂಧಿಕಾಲ. ಆ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ ರಂದು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯೇನೆಂದರೆ ಆ ದಿನ ಭೂತ ಪ್ರೇತಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ದಾಳಿ ಇಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಇಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಾವು ಬೆಳೆದ ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು. ಆ ಪ್ರೇತಗಳ ಕಾಟ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಗ್ನಿಕುಂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತಾಹ್ವಾನವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ದವಸ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಬಲಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಸಲುವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರ ಸಾಮಾಗ್ರಿ ಬಳಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಾಗೆ, ಪ್ರೇತಗಳ ಹಾಗೆ ವೇಷಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಮುಂಬರುವ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

                  ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ರೋಮನ್ನರು ೪೦೦ ವರ್ಷ ಉತ್ತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಈ ಪದ್ದತಿ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಜನಾಂಗಕ್ಕೂ ಪಸರಿಸಿತು. ನಂತರ ಈ ಆಚರಣೆ ಅಮೆರಿಕವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂತು. ರೋಮನ್ನರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಚರಣೆಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಯದಿನ ಭೂತಗಳ ಆಹ್ವಾಹನೆ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ಒಂದರಂದು ’ಪೊಮೊನ’ ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳಾಗದಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಅದು. ಇವೆರಡು ಒಂದುಗೂಡಿ ಹಾಲೋವಿನ್ ಎಂಬ ಆಚರಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜನರು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರಲು ಆರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ. ಈಗಲೂ ಅಮೇರಿಕದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಐರೀಷ್ ಜನಸಮೂಹದ್ದೇ ಪಾರುಪತ್ಯ. ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಹೆಚ್ಚು.

                

                  ಬರಬರುತ್ತಾ ಇದು ಬೇರೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಒಂದೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದೊಂದು ಜನಸಮೂಹ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಾಲೋವಿನ್ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಹಾಲೋವಿನ್ ಎಂದರೆ ಮನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವುದು, ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಕುಂಬಳವನ್ನು ಕೊರೆದು ಕಣ್ಣು ಮೂಗು ಬಾಯಿ ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ದೀಪಹಚ್ಚಿಟ್ಟು ದೃಷ್ಠಿ ಬೊಂಬೆಯಂತೆ ಇಡುವುದು, ಪ್ರೇತವು ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಹೊರಟು ಹೋಗಲಿ ಎಂದು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತೀರಿಹೋದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಹಿರಿಯರ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೆವ್ವ ಭೂತಗಳ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದು, ಸಂಜೆಯಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ಕಡೆ ಸೇರಿ ಪಾರ್ಟಿ ಮಾಡುವುದು, ಮಕ್ಕಳು ವಿವಿಧ ವೇಷ ತೊಟ್ಟು,ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಮನೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಗಾಗಿ ಧಾಂದಲೆ ಇಡುವುದು, ಅಸಹಾಯಕರಿಗೆ, ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ಕೇಕ್ ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸಿ ಎನ್ನುವುದು ಈಗ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲೋವಿನ್ ಆಚರಣೆ.

                  ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಆಚರಣೆ ಇಂದು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡ, ಸ್ಪೇನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್, ಚೈನಾ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಾಲೋವಿನ್ ಆಚರಣೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ದೇಶದ ಆಚರಣೆಗಿಂತ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೇಗೆ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ದ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಯೋ, ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಎಡೆಯಿಡುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆಯೋ. ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ಹಾಲೋವಿನ್ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡವರಿಗಾಗಿ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ, ನೀರು, ಟವಲ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ ರ ರಾತ್ರಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ.

          ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಹಾಲೋವಿನ್ ಆಚರಣೆ ಕೇವಲ್ ಮೋಜು. ಆ ದಿನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗಿನ ಪಾರ್ಟಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು. ಹಾಗೆ ಸಿಂಗಾರಗೊಂಡ ಮಕ್ಕಳು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ, ’ಟ್ರಿಕ್ ಆರ್ ಟ್ರೀಟ್’ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು. ಟ್ರೀಟ್ ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಬುಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ನಂತರದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದು. (ಹೀಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುವುದು, ಆಗ ಮನೆಯವರು ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಸಿಹಿ ನೀಡುವ ಪದ್ದತಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ) ಉಳಿದಂತೆ ಹಲವೆಡೆ ವಿವಿಧ ವೇಷ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಟ್ರೆಷರ್ ಹಂಟ್ ನಂತಹ ಆಟ, ಸೇಬನ್ನು ಎತ್ತರದಿಂದ ಇಳಿಬಿಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಅವನ್ನು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ತಿನ್ನುವ ಆಟಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನೆಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

          ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಲೋವಿನ್ ಗು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪಿತೃಪಕ್ಷ, ಮಹಾಲಯ ಅಮವಾಸ್ಯೆಗೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಮ್ಯತೆ ಕಾಣುವುದು ನಿಜ. ಎಷ್ಠೇ ವಿಜ್ನಾನ ತಂತ್ರಜ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲೂ ಹಾಲೋವಿನ್ ನಂತಹ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಮಾಟ ಮಂತ್ರ ಭೂತಚೇಷ್ಟೇಯಂತಹ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನೇ ನಡುಗಿಸುವ ಚಳಿ, ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಗಾಢಾಂದಕಾರ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿನ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭಯಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಮನದಲ್ಲಿ ಮೌಢ್ಯವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅದು ಅಸಹಜವೇನಲ್ಲ. ಆ ಭಯದಿಂದಲೇ ’ಗುಮ್ಮ ಬಂತು ಗುಮ್ಮ’ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ.